Poliüretan Nedir? Hangi alanlarda kullanılır?

Poliüretan; birçok farklı formda ve alanda karşımıza çıkabilen plastik türevi bir malzemedir. Yalıtımda, araba parçalarında, kaplamalarda ve hatta kıyafet üretiminde bile kullanılabilir. Çok yönlü bir malzeme olduğu gibi eklendiği malzemeye esneklik veya sertlik katabilir.

Poliüretanın İcadı

Poliüretan ilk olarak 1937 yılında Alman bir bilim adamı olan Otto Bayer ve meslektaşları tarafından sentezlenmiştir. Yeni bir plastik çeşidi olan ve önceden yoğunlaşma polarizasyonuyla üretilen plastiklere göre daha fazla avantaja sahip olan malzeme icat edidikten hemen sonra çeşitli alanlarda kullanılmaya başlandı.

• İkinci Dünya Savaşı zamanında savaş uçaklarının kaplamasında ve kauçuğun kullanıldığı alanlarda kullanılmıştır.
• 1941 yılında yapıştırıcı olarak kullanımı yaygınlaşmıştır.
• En çok kullanılan biçimlerinden olan ve ayakkabı tabanı veya deri yerine kullanılan esnek poliüretan üretimi 1953 yılında başlamıştır.
• 1954 yılında ilk poliüretan yastık ve minderler üretilmiştir.
• 1958 yılında sporculara yönelik kıyafet tasarımlarında kullanılmaya başlamıştır.
• 1959 yılıda NASA, astronot kıyafetlerinde poliüretan malzeme kullanmaya başlamıştır.
• 1969’da ekstra güvenlik için araba tamponlarında kullanılmaya başladı.
• 1970’de ortopedi ve tıp alanında kullanımı başlamıştır.
• 1979’da yalıtım amaçlı sprey formundaki köpük poliüretan uygulaması başlamıştır.

Poliüretanın Yaygın Kullanım Alanları

Poliüretan çok yönlü bir plastik olmasının yanı sıra birçok farklı görünümde ve dokuda çeşidi de vardır. Hafif ve kolay şekil alabilen bir malzeme olması nedeniyle neredeyse tüm sanayiilerde bir şekilde kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanları aşağıdaki gibidir.

İnşaat Alanında Poliüretan

Sprey halindeki köpük poliüretan havadaki nem ile temas ettikten sonra genleştiği için uzanılamayan boşluklara bile sıkmak için ugundur. Yalıtım için veya boşlukları doldurmak için inşaat alanında çok sık kullanılır. Bunun yanında mastik formundaki türü birleşme noktalarında su sızıntılarını önlemek için kullanılabilir.

Mobilya Sanayiinde Kullanılan Sünger Formundaki Poliüretan

Sünger halindeki bu malzeme karşımıza çokça çıkar. Mobilyalarda, otomobil koltuklarında, “memory foam” denilen kafa/vücut şeklini alan yastık ve yataklarda kullanılılırlar.

Tekstilde Poliüretan

Tekstil alanında deri, kumaş, ayakkabı tabanı veya aksesuar olarak kullanımı çok yaygındır. Hem hafif hem de dayanıklı olması sayesinde her alanda olduğu gibi tekstil alanında da çok sık kullanılmaktadır.

Otomobil Sanayiinde Poliüretan

Çok sık kullanıldığı alanlardan biri de otomobil sanayiidir. Tekerleklerden tampona, koltuklardan enerji emen kaplamalara kadar otomobilin her kısmında kullanılabilir. Hafif fakat yüksek hacme sahip olduğu için hem arabaları hafifletir hem de kazaların enerjisini emerek yolcuları korur.

Geri Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik

Poliüretanın en büyük avantajlarından biri geri dönüştürülebilir olmasıdır. Malzeme mekanik veya kimyasal olarak geri dönüştürülebilir. Mekanik geri dönüşümde malzeme parçalanır ve ısıyla yeniden şekillenir. Kimyasal dönüşümde ise poliüretan önceki bileşenlerine ayrılır ve yeni ürünler elde edilebilir. Bunun yanında inşaat alanında kullanılan sprey köpük formundaki ürün çok iyi yalıtım sağladığı için enerjiden tasarruf sağlar ve kaynaklar daha da az tükenmiş olur. Böylece sürdürülebilirliğe katkı sağlamış olursunuz.

Poliüretanın ne olduğunu ve hangi alanlarda kullanıldığını incelediğimiz bu yazımız umarız faydalı olmuştur. Benzer yazılarımız için blogumuzu ve yapı market ihtiyaçlarınız için Yapılır‘i ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca blogumuzu geliştirebilmemiz için yorum ve görüşlerinizi aşağıya bekliyoruz.